Firefox
08-09-2007, 02:03
این مقاله ترجمه ای است از مقاله ای با همین عنوان که توسط کاربر Noaffinity در سایت overclock.net قرار داده شده
این ترجمه رو هم خودم انجام دادم. اگر اشکالی در ترجمه هست لط?ا به بزرگواری خودتون ببخشید
راهنمای اورکلاک با پردازنده های اینتل
اورکلاک کردن چیست
اوورکلاک کردن به این معناست که که سخت ا?زار سیستم را( به خصوص پردازنده مادربرد حا?ظه و کارت گرا?یک) را با ?رکانسی بیشتر از حد مجاز راه اندازی کنیم. حد مجاز توانی است که برای یک قطعه سخت ا?زاری پیش بینی شده، آزمایش شده و گارانتی شده تا در این حد کار کند. در واقع این حد به همان میزان هزینه ای که شما برای یک قطعه متحمل می شوید ا?زایش پیدا می کند. اورکلاکر ها نیازی به ?همیدن این که هر قطعه در چه حدی باید ?عالیت کند ندارند بلکه آنها در تلاشند تا دریابند هر قطعه تا چه حدی توانایی ?عالیت دارد.
اورکلاک بیشتر از این که یک علم باشد یک هنر است. در واقع هیچ تنظیمات ترکیبی وجود ندارد که ما بتوانیم با اجرای آن بر روی هر سیستمی به بهترین نتیجه دست پیدا کنیم. تجربه بیشتر اورکلاک را آسان تر می کند ولی اورکلاک همواره به صورت عمل آزمون و خطا می باشد. از آزمایش کردن نترسید ولی هیچ وقت عجله نکنید و همواره دما و محدودیت های ولتاژ را در نظر داشته باشید.
مبانی اورکلاک(این بخش مخصوص پردازنده های اینتل می باشد اما اکثر م?اهیم ان با پردازنده های AMD نیز تطابق دارند)
1- محدودیت ها: هر قطعه سخت ا?زاری دارای محدویت های ?یزیکی است که یکی از آنها همان مشخصات تعیین شده(Stock) می باشد. سایر محدودیت ها(محدودیت های واقعی)در هنگام اورکلاک کردن قطعه خود را نشان خواهند داد. به طور کلی پردازنده و مادربرد و حا?ظه حد اورکلاک را تعیین خواهند کرد اما سایر قطعات از جمله منبع تغذیه تاثیر و سیستم های خنک کننده به سزایی بر روی اورکلاک خواهند گذاشت. اگر هر کدام یک از این سه قطعه (پردازنده، مادربرد و حا?ظه) محدود کننده ما باشد با توجه به اینکه کدامیک از اینها اولین محدود کننده ماست باید قدمهای مت?اوتی را برای ادامه اوورکلاک سایر قطعات برداشت. اورکلاک کارت گرا?یک مستقل از سه قطعه مادر برد پردازنده و حا?ظه می باشد.
2- اورکلاک از طریق بایوس در مقابل اورکلاک نرم ا?زاری: بایوس آزادی عمل بیشتری به ما می دهد بنابر این دستکاری تنظیمات بایوس بهترین راه برای اورکلاک کردن سیستم می باشد. البته معمولا تنظیمات بایوس مادربرد های ضعی? و مادربرد های کامپیوتر های آماده(مانند DELL و HP) امکانات بسیار ضعی? و گاهی اوقات هیچ امکانی برای اورکلاک ندارند. در چنین سیستم هایی تنها راه اورکلاک اورکلاک نرم ا?زاری می باشد البته برای هر سیستمی نرم ا?زار خاصی در نظر گر?ته شده و نرم ا?زاری که توانایی برای اورکلاک تمامی سیستم ها را داشته باشد تاکنون عرضه نشده است.
3- باس رو به جلوی پردازنده در مقابل سرعت ساعت خارجی: اورکلاک کردن پردازنده های اینتل از طریق دستکاری باس رو به جلو یا باس سیستم امکانپذیر می باشد. بسته به سیستم شما این تنظیمات می تواند بخش FSB, CPU Frequency, CPU Speed, Clock Speed یا چیزی شبیه به این موارد در بایوس قابل دسترسی باشند.
پردازنده های اینتل بعد از سری پنتیوم 3 از قابلیت "Quad Pumped" پشتیبانی می کنند به این معنا که سرعت ساعت خارجی(یعنی همان سرعتی که در بایوس نشان داده می شود) یک چهارم FSB می باشد. (external clock speed = FSB/4)
4- ?رکانس DDR در مقابل سرعت ساعت خارجی:
حا?ظه های DDR قادر هستند تا اطلاعات را در هر لبه بالا رونده و پایین رونده یک سیگنال منتقل کنند. یعنی در هر سیکل ساعت دو بار به طور موثر اطلاعات را ارسال یا دریا?ت می کنند.( DDR frequency = 2 x external clock speed) به همین دلیل آنها را به نام DDR(Double Data RAM)i می شناسند. این قضیه برای حا?ظه های DDR2 و DDR3 نیز صادق است. ?رکانس حا?ظه به طریق های مت?اوتی در بایوس قابل تنظیم است مثلا به طور مستقیم در بخش DDR Frequency یا به صورت نسبتی از سرعت پردازنده یا سرعت ساعت خارجی سیستم (CPU:RAM) که در مورد این نسبت در زیر توضیح خواهیم داد
5- تقسیم کننده ها(Dividers)
نسبت سرعت پردازنده به سرعت حا?ظه به صورت یک تقسیم کننده شناخته می شود. در سیستم های قدیمی اینتل این نسبت همواره 1:1 بود و قابل تغییر نبود در چنین پرداززنده هایی تنها به وسیله ا?زایش FSB می شد ?رکانس حا?ظه را ا?زایش داد. اما سیستم های جدیدتر اینتل از یک تقسیم کننده بهره می برند که قادرند ?رکانس حا?ظه را با نسبتی به سرعت ساعت خارجی سیستم تعیین کنند(مثلا نسبت 3:4 به این معناست که سرعت حا?ظه چهار سوم سرعت ساعت خارجی سیستم است). برای کارایی بهتر معمولا باید ابتدا از نسبت 1:1 است?اده کرد تا و سپس با امتحان کردن نسبت های بهتر به کارایی مناسب دست پیدا کنید.
6- ضرایب(Multipliers)
ضریب یا multiplier همان نسبت سرعت ساعت خارجی سیستم به ?رکانس پردازنده است یعنی (external clock speed x multiplier = processor frequency). اکثر پردازنده های قدیمی دارای یک ضریب ق?ل شده بودند. در اکثر پردازنده های امروزی می توان این ضریب را کاهش داد. و در اکثر پردازنده های Extreme Edition امروزی می توان هم ضریب را کاهش و هم ا?زایش داد.
حد اکثر سرعت پردازنده ها می تواند از هر ترکیبی از سرعت ساعت خارجی سیستم و ضریب بدست بیاید (مثلا اگر پردازنده ای این توانایی را داشته باشد که با سرعت 3.6 GHz ?عالیت کند هیچ ?رقی بین ترکیب ها 400x9, 450x8و600x6 برای رسیدن به این سرعت و جود ندارد.)
دستکاری ضریب پردازنده به ما این اجازه را می دهد که بدون اورکلاک کردن زیاد مادربرد و حا?ظه به سرعت بالایی دست پیدا کنیم.
7- تایمینگ حا?ظه: میدانیم که اطلاعات در حا?ظه ها به صورت ماتریسی ذخیره می شوند و برای دستیابی به هر خانه از این حا?ظه ها یک سری زمان های تاخیر تعیین شده که در کل به آن تایمینگ حا?ظه می گویند. به تایمینگی که سریعتر (دارای زمان های تاخیر کمتر، مثلا CL4-4-4-12 نسبت به CL5-5-5-15 سریعتر است) Tighter Timing و به تایمینگی که کند تر و دارای عدد های بزرگتری باشد Looser Timing می گویند. اگر ما بخواهیم ?رکانس حا?ظه را خیلی ا?زایش دهیم نیاز است تا از تایمینگ کندتر(Looser Timing) است?اده کنیم، و برعکس آن هر وقت نیاز باشد که تایمینگ را سریعتر کنیم باید حا?ظه را در سرعتی کمتر از آنچه برایش تعیین شده راه اندازی کنیم یا ولتاژ را ا?زایش دهیم.
8- ولتاژ: هر قطعه سخت ا?زاری مقدار ولتاژ مخصوص به خود دارا می باشد. و برای ا?زایش ?رکانس و سرعت قطعات ما نیاز به ا?زایش ولتاژ داریم. ولتاژ هایی که بیشترین تغیییر را توسط اورکلاکر ها می کنند عبارتند از vcore(یا همان ولتاژ پردازنده)، vdimm(ولتاژ حا?ظه) و vMCH(ولتاژ پل شمالی و جنوبی). ا?زایش ولتاژ بیش از حد عمر قطعات را کاهش می دهد و گاهی اوقات باعث خرابی آنها می شود.
9-دما و سیستمک ها خنک کننده:
خنک کننده های قوی به ما کمک می کنند تا یک اورکلاک خوب و پایدار داشته باشیم. از طریق نرم ا?زار های مانیتورینگ سیستم شما می توانید دمای بخش های مختل? سیستم را اندازه گیری کنید. دمای پردازنده از اهمیت ویژه ای برخوردار است. ?ن هایی که به همراه خود پردازنده های ?روخته می شوند یا همان ?نهای Stock اگرچه می توانند پردازنده را در حالت عادی خنک کنند، ولی ?ن های خوبی برای اورکلاک نیستند امروزه خنک کننده های زیادی در بازار موجود است و به همان میزانی که برای خنک کننده خود هزینه می کنید به همان میزان این خنک کننده های توانایی کاهش دمای پردازنده شما را دارند. امروزه در بازار ایران نیز می توان خنک کننده های پیشر?ته ای مانند خنک کننده های مایع را یا?ت. اما این خنک کننده ها بسیار گران قیمت هستند و مدل های ارزان قیمتشان هم کارایی لازم بای اورکلاک را ندارند. شما برای یک اورکلاک خوب به خنک کننده های قوی و مناسبی برای پردازنده و پل شمالی نیاز دارید. اما حا?ظه و پل جنوبی به یک خنک کننده اختصاصی نیازی ندارند و اگر تهویه سیستم شما مناسب باشد همان ک?ایت می کند.
10- نوع تراشه سری وگروه(Stepping, batches, weeks)
شرکت اینتل هر از گاهی تغییرات عمده ای در خط تولید خود می دهد و در واقع نوع تراشه را تغییر می دهد. اما برای یک نوع تراشه سری و گروه های مت?اوتی وجود دارد که در واقع این سه مشخصه می توانند قابلیت اورکلاک پردازنده را برای ما مشخص کنند که تا چه حد قابلیت اورکلاک دارند. اورکلاک کردن پردازنده های که از نوع تراشه و سری گروه مناسبی برای اورکلاک بهره مند هستند کار ساده تری است اما یک اورکلاکر مناسب می تواند سیستمی که پردازنده آن حتی قابلیت های خوبی را برای اورکلاک ندارد را نیز اورکلاک کند.
11- جامپر CMOS : در اورکلاک ناپایدار گاهی ممکن است سیستم هنگ کند و گاهی اوقات حتی ریست کردن هم به ما کمک نکند و سیستم بوت نشود و ما نتوانیم وارد تنظیمات بایوس شویم بنابراین برای رسیدن به حالت پیش ?رض باید جامپر CMOS را دستکاری کنیم. البته بعضی از مادربرد ها یک دکمه برای ریست CMOS دارند.
BIOS(Basic Input Output System):
در اغلب مادر برد ها برای وارد شدن به تنظیمات بایوس باید از دکمه DEL است?اده کنیم. تنظیمات بایوس هر مادربرد و نحوه دستکاری آن با هر مادربرد دیگری مت?اوت است اما در کل اکثر بایوس ها وجوه مشترک زیادی دارند و اکثر مادربرد هایی که قابلیت اورکلاک دارند تقریبا تنظیمات یکسانی دارند.
گردش در تنظیمات بایوس ?قط از طریق ص?حه کلید امکان پذیر می باشد. با زدن کلید Enter میتوان وارد هر بخش شد و برای خروج نیز می توان از دکمه Esc است?اده کرد. برای ذخیره تنظیمات بایوس و خروج معمولا باید به وسیله کلید F10 این کار ار انجام داد
قبل از اقدام به اورکلاک کارهای زیر باید انجام شود تا سیستم بتواند پایدار شود:
1- بخش Spread Spectrum غیر ?عال شود
2- PCI/AGP/PCIe: این سه پورت یا باید ق?ل شوند یا بر روی 33/66/100 قرار بگیرند (برای PCI و AGP این کار ضروری است اما بعضی از سیستم ها قادرند اندکی ?رکانس PCIe خود را ا?زایش دهند)
3- بخش Stop Unused PCI Clock ?عال شود
4- بخش Legacy USB غیر ?عال شود
علاوه بر اینها بهتر است تا پورت کارت گرا?یک خود را مشخص کنید (PCIe یا AGP ) و در ضمن بخش هایی را به آن نیازی ندارید را غیر ?عال کنید(مثل پورت سریال یا پورت پرینتر)
و در آخر کلیه بخش های وابسته به اورکلاک شامل CPU frequency, RAM frequency, RAM timings, و یا ولتاژ ها بر روی حالت Manual یا دستی قرار بگیرند
مراحل اورکلاک:
همانطور که در بالا گ?تیم اورکلاک کردن یک هنر است. دستکاری تنظیمات برای اورکلاک اول بسیار سخت به نظر می رسد و در ابتدا شما نمی توانید به سرعت یک سیستم را اورکلاک کنید. اما شما باید صبور باشید و قدمهایتان را آهسته بردارید و عجله نکنید
به طور کلی مراحل اورکلاک به شرح زیر است:
1. سرعت ساعت خارجی سیستم را به مقدار اندکی ا?زایش دهید
2. تنظیمات بایوس را ذخیره کرده و خارج شوید تا ببینید سیستم بوت می شود یا خیر
3. پایداری سیستم را چک کنید و دما را زیر نظر داشته باشید
4. دوباره به بایوس برگردید و مراحل بالا را به صورت یک چرخه تکرار کنید
جزئیات دقیق تر
مقدار اندک: وقتی می گوییم مقدار اندک منظورمان مقدار 3 تا 5 مگاهرتز(برای پرداززنده های سری پنتیوم) و مقدار 5 تا 10 مگاهرتز برای پردازنده های جدیدتر می باشد. البته این عدد می تواند با توجه به نوع پردازنده و اینکه از سری بد یا خوبی باشد و یا با توجه به ویژگی های دیگری تغییر کند همچنین این مقدار در ابتدای کار بزرگ است و هنگامی که به محدودیت برخورد کنیم باید آن را کاهش دهیم. البته باید در نظر داشته باشیم که این مقدار را بسیار زیاد ا?زایش ندهیم چون از طریق ا?زایش این مقدار علاوه بر ?رکانس پردازنده چیز های دیگری هم تغییر خواهند کرد.
بوت شدن: قبل از خروج از بایوس حتما تنظیمات خود را ذخیره کنید بعضی از مادر برد ها بخشی مخصوص ذخیر تنظیمات اورکلاک به نام OC Profile دارند. بوت نشدن سیستم هنگام اورکلاک یک امر عادی است بنابراین نگران نشوید و مقدار سرعت ساعت را کاهش داده و دوباره به مرحله 4 بروید
تست پایداری: نرم ا?زار هایی که برای تست پایداری است?اده می شوند بسیار گسترده هستند و این برنامه ها هر کدام از روش ویژه ای برای تست پایداری سیستم برخوردارند. بهتر است بعد از هر مرحله حداقل یک تست پایداری را و بعد از چند بار انجام دادن مراحل چند تست پایداری توسط نرم ا?زار های مت?اوت گر?ته شود.
در زیر برخی از برنامه های خوب و مناسب را معر?ی کرده ایم:
Super Pi (http://www.overclock.net/downloads/28044-definitive-super-pi-thread.html): برنامه خوبی هم برای اندازه گیری کارایی سیستم(Benchmarking) و هم برای تست پایداری می باشد البته از تست های بسیار سنگینی است?اده نمی کند
Prime95 (http://www.overclock.net/downloads/137251-prime95-v24-14-v25-3-a.html) و Orthos (http://www.overclock.net/downloads/138142-orthos-v20060420.html) : این نرم ا?زار ها از تست های کاملی بهره می برند.
OCCT (http://www.overclock.net/downloads/191765-occt-version-1-10-a.html) : نرم ا?زار دیگری برای تست پایداری سیستم
Memtest86 (http://www.overclock.net/downloads/146790-memtest86-v1-70-a.html) : یک نرم ا?زار خوب برای تست حا?ظه
برای یک تست کوتاه می توان از چند دقیقه یا چند ساعت از این نرم ا?زار ها است?اده کرد و برای یک تست کامل چندین ساعت یا حتی یک روز برای تست پایداری نیاز است. در هنگام تست پایداری حتما به میزان دما در قطعات مختل? توجه کنید
برگشت دوباره به بایوس: اگر تست پایداری نشان داد که سیستم ما پایدار است دوباره به مرحله یک برگردیم و کار را ادامه می دهیم. ولی اگر سیستم بوت شد اما پایدار نبود راه های مت?اوتی برای پایدار کردن آن وجود دارد:
* تنظیم کردن ولتاژ CPU : ولتاژ پردازنده را یک مرحله ا?زایش دهید اگر یک مرحله کا?ی نبود سایر ولتاژ ها را ا?زایش دهید(به مراحل بعدی توجه کنید)
* تنظیم تایمینگ حا?ظه یا ا?زایش ولتاژ حا?ظه: اگر یک مرحله ولتاژ پردازنده را ا?زایش دادید و لی بازهم سیستم ناپایدار بود و یا نرم ا?زار Memtest حا?ظه را عامل ناپایداری سیستم تشخیص داد پس شما باید یا تایمینگ حا?ظه را کند تر(Looser Timing) کنید و یا ولتاز آن را ا?زایش دهید. البته مراقب باشید چون ا?زایش ولتاژ بیش از حد باعث می شود که گارانتی حا?ظه شما باطل شود.
* تنظیم ولتاژ پل شمالی: برای FSB بالاتر حد مجاز تعیین شده نیاز داریم تا ولتاژ پل شمالی را ا?زایش دهیم. معمولا ولتاژ پل شمالی از چند مرحله تشکیل شده به طوریکه ?اصله بین این چند مرحله ?اصله بین حالت پایه سیستم و حالت اورکلاک شدید سیستم می باشد. در هنگام ا?زایش این ولتاژ دقت به خرج دهید. ?نهایی که به طور پایه برای این چیپ در نظر گر?ته می شوند در صورت است?اده از ولتاژ بیشتر کارایی ندارند پس شما نیاز دارید تا برای چیپست خود یک ?ن حر?ه خریداری کنید.
حداکثر اورکلاک بر روی یک سیستم
یکی از راه های ساده در اورکلاک کردن این است که در ابتدا حا?ظه را از جریان اورکلاک خارج کرده و با قرار دادن نسبتی مناسب برای آن(نسبتی که باعث اورکلاک زیاد آن نشود) ?قط به اورکلاک مارد برد و پردازنده بپردازیم. بعد از این که این نسبت مناسب برای حا?ظه را تعیین کردید پایداری آن را با نرم ا?زار Memtest تست کنید.
دستکاری ضریب پردازنده به ما قابلیت خوبی برای اورکلاک می دهد اما به شرطی که پردازنده از این امکان پشتیبانی کند. برای همین ما ابتدا با ضریب پایه به حد اکثر ?رکانس مجاز دست پیدا می کنیم و سپس با یک نسبت دیگری از سرعت ساعت خارجی و ضریب پردازنده که در همان ?رکانس باشد کار خود را ادامه می دهیم مثلا وقتی در سرعت 450 x 8 رسیدیم این ترکیب را به 9 x 400 تغییر می دهیم. اگر مادربرد و حا?ظه توانایی بالایی را داشته باشند بهترین کارایی از طریق ضرایب کوچکتر بدست می آید.
بهتر است قبل از انجام عمل اورکلاک امتیاز ها سیستم در نرم ا?زار های بنچمارک را یادداشت کنیم تا بعد از اورکلاک متوجه میزان ا?زایش کارایی آن بشویم.
این ترجمه رو هم خودم انجام دادم. اگر اشکالی در ترجمه هست لط?ا به بزرگواری خودتون ببخشید
راهنمای اورکلاک با پردازنده های اینتل
اورکلاک کردن چیست
اوورکلاک کردن به این معناست که که سخت ا?زار سیستم را( به خصوص پردازنده مادربرد حا?ظه و کارت گرا?یک) را با ?رکانسی بیشتر از حد مجاز راه اندازی کنیم. حد مجاز توانی است که برای یک قطعه سخت ا?زاری پیش بینی شده، آزمایش شده و گارانتی شده تا در این حد کار کند. در واقع این حد به همان میزان هزینه ای که شما برای یک قطعه متحمل می شوید ا?زایش پیدا می کند. اورکلاکر ها نیازی به ?همیدن این که هر قطعه در چه حدی باید ?عالیت کند ندارند بلکه آنها در تلاشند تا دریابند هر قطعه تا چه حدی توانایی ?عالیت دارد.
اورکلاک بیشتر از این که یک علم باشد یک هنر است. در واقع هیچ تنظیمات ترکیبی وجود ندارد که ما بتوانیم با اجرای آن بر روی هر سیستمی به بهترین نتیجه دست پیدا کنیم. تجربه بیشتر اورکلاک را آسان تر می کند ولی اورکلاک همواره به صورت عمل آزمون و خطا می باشد. از آزمایش کردن نترسید ولی هیچ وقت عجله نکنید و همواره دما و محدودیت های ولتاژ را در نظر داشته باشید.
مبانی اورکلاک(این بخش مخصوص پردازنده های اینتل می باشد اما اکثر م?اهیم ان با پردازنده های AMD نیز تطابق دارند)
1- محدودیت ها: هر قطعه سخت ا?زاری دارای محدویت های ?یزیکی است که یکی از آنها همان مشخصات تعیین شده(Stock) می باشد. سایر محدودیت ها(محدودیت های واقعی)در هنگام اورکلاک کردن قطعه خود را نشان خواهند داد. به طور کلی پردازنده و مادربرد و حا?ظه حد اورکلاک را تعیین خواهند کرد اما سایر قطعات از جمله منبع تغذیه تاثیر و سیستم های خنک کننده به سزایی بر روی اورکلاک خواهند گذاشت. اگر هر کدام یک از این سه قطعه (پردازنده، مادربرد و حا?ظه) محدود کننده ما باشد با توجه به اینکه کدامیک از اینها اولین محدود کننده ماست باید قدمهای مت?اوتی را برای ادامه اوورکلاک سایر قطعات برداشت. اورکلاک کارت گرا?یک مستقل از سه قطعه مادر برد پردازنده و حا?ظه می باشد.
2- اورکلاک از طریق بایوس در مقابل اورکلاک نرم ا?زاری: بایوس آزادی عمل بیشتری به ما می دهد بنابر این دستکاری تنظیمات بایوس بهترین راه برای اورکلاک کردن سیستم می باشد. البته معمولا تنظیمات بایوس مادربرد های ضعی? و مادربرد های کامپیوتر های آماده(مانند DELL و HP) امکانات بسیار ضعی? و گاهی اوقات هیچ امکانی برای اورکلاک ندارند. در چنین سیستم هایی تنها راه اورکلاک اورکلاک نرم ا?زاری می باشد البته برای هر سیستمی نرم ا?زار خاصی در نظر گر?ته شده و نرم ا?زاری که توانایی برای اورکلاک تمامی سیستم ها را داشته باشد تاکنون عرضه نشده است.
3- باس رو به جلوی پردازنده در مقابل سرعت ساعت خارجی: اورکلاک کردن پردازنده های اینتل از طریق دستکاری باس رو به جلو یا باس سیستم امکانپذیر می باشد. بسته به سیستم شما این تنظیمات می تواند بخش FSB, CPU Frequency, CPU Speed, Clock Speed یا چیزی شبیه به این موارد در بایوس قابل دسترسی باشند.
پردازنده های اینتل بعد از سری پنتیوم 3 از قابلیت "Quad Pumped" پشتیبانی می کنند به این معنا که سرعت ساعت خارجی(یعنی همان سرعتی که در بایوس نشان داده می شود) یک چهارم FSB می باشد. (external clock speed = FSB/4)
4- ?رکانس DDR در مقابل سرعت ساعت خارجی:
حا?ظه های DDR قادر هستند تا اطلاعات را در هر لبه بالا رونده و پایین رونده یک سیگنال منتقل کنند. یعنی در هر سیکل ساعت دو بار به طور موثر اطلاعات را ارسال یا دریا?ت می کنند.( DDR frequency = 2 x external clock speed) به همین دلیل آنها را به نام DDR(Double Data RAM)i می شناسند. این قضیه برای حا?ظه های DDR2 و DDR3 نیز صادق است. ?رکانس حا?ظه به طریق های مت?اوتی در بایوس قابل تنظیم است مثلا به طور مستقیم در بخش DDR Frequency یا به صورت نسبتی از سرعت پردازنده یا سرعت ساعت خارجی سیستم (CPU:RAM) که در مورد این نسبت در زیر توضیح خواهیم داد
5- تقسیم کننده ها(Dividers)
نسبت سرعت پردازنده به سرعت حا?ظه به صورت یک تقسیم کننده شناخته می شود. در سیستم های قدیمی اینتل این نسبت همواره 1:1 بود و قابل تغییر نبود در چنین پرداززنده هایی تنها به وسیله ا?زایش FSB می شد ?رکانس حا?ظه را ا?زایش داد. اما سیستم های جدیدتر اینتل از یک تقسیم کننده بهره می برند که قادرند ?رکانس حا?ظه را با نسبتی به سرعت ساعت خارجی سیستم تعیین کنند(مثلا نسبت 3:4 به این معناست که سرعت حا?ظه چهار سوم سرعت ساعت خارجی سیستم است). برای کارایی بهتر معمولا باید ابتدا از نسبت 1:1 است?اده کرد تا و سپس با امتحان کردن نسبت های بهتر به کارایی مناسب دست پیدا کنید.
6- ضرایب(Multipliers)
ضریب یا multiplier همان نسبت سرعت ساعت خارجی سیستم به ?رکانس پردازنده است یعنی (external clock speed x multiplier = processor frequency). اکثر پردازنده های قدیمی دارای یک ضریب ق?ل شده بودند. در اکثر پردازنده های امروزی می توان این ضریب را کاهش داد. و در اکثر پردازنده های Extreme Edition امروزی می توان هم ضریب را کاهش و هم ا?زایش داد.
حد اکثر سرعت پردازنده ها می تواند از هر ترکیبی از سرعت ساعت خارجی سیستم و ضریب بدست بیاید (مثلا اگر پردازنده ای این توانایی را داشته باشد که با سرعت 3.6 GHz ?عالیت کند هیچ ?رقی بین ترکیب ها 400x9, 450x8و600x6 برای رسیدن به این سرعت و جود ندارد.)
دستکاری ضریب پردازنده به ما این اجازه را می دهد که بدون اورکلاک کردن زیاد مادربرد و حا?ظه به سرعت بالایی دست پیدا کنیم.
7- تایمینگ حا?ظه: میدانیم که اطلاعات در حا?ظه ها به صورت ماتریسی ذخیره می شوند و برای دستیابی به هر خانه از این حا?ظه ها یک سری زمان های تاخیر تعیین شده که در کل به آن تایمینگ حا?ظه می گویند. به تایمینگی که سریعتر (دارای زمان های تاخیر کمتر، مثلا CL4-4-4-12 نسبت به CL5-5-5-15 سریعتر است) Tighter Timing و به تایمینگی که کند تر و دارای عدد های بزرگتری باشد Looser Timing می گویند. اگر ما بخواهیم ?رکانس حا?ظه را خیلی ا?زایش دهیم نیاز است تا از تایمینگ کندتر(Looser Timing) است?اده کنیم، و برعکس آن هر وقت نیاز باشد که تایمینگ را سریعتر کنیم باید حا?ظه را در سرعتی کمتر از آنچه برایش تعیین شده راه اندازی کنیم یا ولتاژ را ا?زایش دهیم.
8- ولتاژ: هر قطعه سخت ا?زاری مقدار ولتاژ مخصوص به خود دارا می باشد. و برای ا?زایش ?رکانس و سرعت قطعات ما نیاز به ا?زایش ولتاژ داریم. ولتاژ هایی که بیشترین تغیییر را توسط اورکلاکر ها می کنند عبارتند از vcore(یا همان ولتاژ پردازنده)، vdimm(ولتاژ حا?ظه) و vMCH(ولتاژ پل شمالی و جنوبی). ا?زایش ولتاژ بیش از حد عمر قطعات را کاهش می دهد و گاهی اوقات باعث خرابی آنها می شود.
9-دما و سیستمک ها خنک کننده:
خنک کننده های قوی به ما کمک می کنند تا یک اورکلاک خوب و پایدار داشته باشیم. از طریق نرم ا?زار های مانیتورینگ سیستم شما می توانید دمای بخش های مختل? سیستم را اندازه گیری کنید. دمای پردازنده از اهمیت ویژه ای برخوردار است. ?ن هایی که به همراه خود پردازنده های ?روخته می شوند یا همان ?نهای Stock اگرچه می توانند پردازنده را در حالت عادی خنک کنند، ولی ?ن های خوبی برای اورکلاک نیستند امروزه خنک کننده های زیادی در بازار موجود است و به همان میزانی که برای خنک کننده خود هزینه می کنید به همان میزان این خنک کننده های توانایی کاهش دمای پردازنده شما را دارند. امروزه در بازار ایران نیز می توان خنک کننده های پیشر?ته ای مانند خنک کننده های مایع را یا?ت. اما این خنک کننده ها بسیار گران قیمت هستند و مدل های ارزان قیمتشان هم کارایی لازم بای اورکلاک را ندارند. شما برای یک اورکلاک خوب به خنک کننده های قوی و مناسبی برای پردازنده و پل شمالی نیاز دارید. اما حا?ظه و پل جنوبی به یک خنک کننده اختصاصی نیازی ندارند و اگر تهویه سیستم شما مناسب باشد همان ک?ایت می کند.
10- نوع تراشه سری وگروه(Stepping, batches, weeks)
شرکت اینتل هر از گاهی تغییرات عمده ای در خط تولید خود می دهد و در واقع نوع تراشه را تغییر می دهد. اما برای یک نوع تراشه سری و گروه های مت?اوتی وجود دارد که در واقع این سه مشخصه می توانند قابلیت اورکلاک پردازنده را برای ما مشخص کنند که تا چه حد قابلیت اورکلاک دارند. اورکلاک کردن پردازنده های که از نوع تراشه و سری گروه مناسبی برای اورکلاک بهره مند هستند کار ساده تری است اما یک اورکلاکر مناسب می تواند سیستمی که پردازنده آن حتی قابلیت های خوبی را برای اورکلاک ندارد را نیز اورکلاک کند.
11- جامپر CMOS : در اورکلاک ناپایدار گاهی ممکن است سیستم هنگ کند و گاهی اوقات حتی ریست کردن هم به ما کمک نکند و سیستم بوت نشود و ما نتوانیم وارد تنظیمات بایوس شویم بنابراین برای رسیدن به حالت پیش ?رض باید جامپر CMOS را دستکاری کنیم. البته بعضی از مادربرد ها یک دکمه برای ریست CMOS دارند.
BIOS(Basic Input Output System):
در اغلب مادر برد ها برای وارد شدن به تنظیمات بایوس باید از دکمه DEL است?اده کنیم. تنظیمات بایوس هر مادربرد و نحوه دستکاری آن با هر مادربرد دیگری مت?اوت است اما در کل اکثر بایوس ها وجوه مشترک زیادی دارند و اکثر مادربرد هایی که قابلیت اورکلاک دارند تقریبا تنظیمات یکسانی دارند.
گردش در تنظیمات بایوس ?قط از طریق ص?حه کلید امکان پذیر می باشد. با زدن کلید Enter میتوان وارد هر بخش شد و برای خروج نیز می توان از دکمه Esc است?اده کرد. برای ذخیره تنظیمات بایوس و خروج معمولا باید به وسیله کلید F10 این کار ار انجام داد
قبل از اقدام به اورکلاک کارهای زیر باید انجام شود تا سیستم بتواند پایدار شود:
1- بخش Spread Spectrum غیر ?عال شود
2- PCI/AGP/PCIe: این سه پورت یا باید ق?ل شوند یا بر روی 33/66/100 قرار بگیرند (برای PCI و AGP این کار ضروری است اما بعضی از سیستم ها قادرند اندکی ?رکانس PCIe خود را ا?زایش دهند)
3- بخش Stop Unused PCI Clock ?عال شود
4- بخش Legacy USB غیر ?عال شود
علاوه بر اینها بهتر است تا پورت کارت گرا?یک خود را مشخص کنید (PCIe یا AGP ) و در ضمن بخش هایی را به آن نیازی ندارید را غیر ?عال کنید(مثل پورت سریال یا پورت پرینتر)
و در آخر کلیه بخش های وابسته به اورکلاک شامل CPU frequency, RAM frequency, RAM timings, و یا ولتاژ ها بر روی حالت Manual یا دستی قرار بگیرند
مراحل اورکلاک:
همانطور که در بالا گ?تیم اورکلاک کردن یک هنر است. دستکاری تنظیمات برای اورکلاک اول بسیار سخت به نظر می رسد و در ابتدا شما نمی توانید به سرعت یک سیستم را اورکلاک کنید. اما شما باید صبور باشید و قدمهایتان را آهسته بردارید و عجله نکنید
به طور کلی مراحل اورکلاک به شرح زیر است:
1. سرعت ساعت خارجی سیستم را به مقدار اندکی ا?زایش دهید
2. تنظیمات بایوس را ذخیره کرده و خارج شوید تا ببینید سیستم بوت می شود یا خیر
3. پایداری سیستم را چک کنید و دما را زیر نظر داشته باشید
4. دوباره به بایوس برگردید و مراحل بالا را به صورت یک چرخه تکرار کنید
جزئیات دقیق تر
مقدار اندک: وقتی می گوییم مقدار اندک منظورمان مقدار 3 تا 5 مگاهرتز(برای پرداززنده های سری پنتیوم) و مقدار 5 تا 10 مگاهرتز برای پردازنده های جدیدتر می باشد. البته این عدد می تواند با توجه به نوع پردازنده و اینکه از سری بد یا خوبی باشد و یا با توجه به ویژگی های دیگری تغییر کند همچنین این مقدار در ابتدای کار بزرگ است و هنگامی که به محدودیت برخورد کنیم باید آن را کاهش دهیم. البته باید در نظر داشته باشیم که این مقدار را بسیار زیاد ا?زایش ندهیم چون از طریق ا?زایش این مقدار علاوه بر ?رکانس پردازنده چیز های دیگری هم تغییر خواهند کرد.
بوت شدن: قبل از خروج از بایوس حتما تنظیمات خود را ذخیره کنید بعضی از مادر برد ها بخشی مخصوص ذخیر تنظیمات اورکلاک به نام OC Profile دارند. بوت نشدن سیستم هنگام اورکلاک یک امر عادی است بنابراین نگران نشوید و مقدار سرعت ساعت را کاهش داده و دوباره به مرحله 4 بروید
تست پایداری: نرم ا?زار هایی که برای تست پایداری است?اده می شوند بسیار گسترده هستند و این برنامه ها هر کدام از روش ویژه ای برای تست پایداری سیستم برخوردارند. بهتر است بعد از هر مرحله حداقل یک تست پایداری را و بعد از چند بار انجام دادن مراحل چند تست پایداری توسط نرم ا?زار های مت?اوت گر?ته شود.
در زیر برخی از برنامه های خوب و مناسب را معر?ی کرده ایم:
Super Pi (http://www.overclock.net/downloads/28044-definitive-super-pi-thread.html): برنامه خوبی هم برای اندازه گیری کارایی سیستم(Benchmarking) و هم برای تست پایداری می باشد البته از تست های بسیار سنگینی است?اده نمی کند
Prime95 (http://www.overclock.net/downloads/137251-prime95-v24-14-v25-3-a.html) و Orthos (http://www.overclock.net/downloads/138142-orthos-v20060420.html) : این نرم ا?زار ها از تست های کاملی بهره می برند.
OCCT (http://www.overclock.net/downloads/191765-occt-version-1-10-a.html) : نرم ا?زار دیگری برای تست پایداری سیستم
Memtest86 (http://www.overclock.net/downloads/146790-memtest86-v1-70-a.html) : یک نرم ا?زار خوب برای تست حا?ظه
برای یک تست کوتاه می توان از چند دقیقه یا چند ساعت از این نرم ا?زار ها است?اده کرد و برای یک تست کامل چندین ساعت یا حتی یک روز برای تست پایداری نیاز است. در هنگام تست پایداری حتما به میزان دما در قطعات مختل? توجه کنید
برگشت دوباره به بایوس: اگر تست پایداری نشان داد که سیستم ما پایدار است دوباره به مرحله یک برگردیم و کار را ادامه می دهیم. ولی اگر سیستم بوت شد اما پایدار نبود راه های مت?اوتی برای پایدار کردن آن وجود دارد:
* تنظیم کردن ولتاژ CPU : ولتاژ پردازنده را یک مرحله ا?زایش دهید اگر یک مرحله کا?ی نبود سایر ولتاژ ها را ا?زایش دهید(به مراحل بعدی توجه کنید)
* تنظیم تایمینگ حا?ظه یا ا?زایش ولتاژ حا?ظه: اگر یک مرحله ولتاژ پردازنده را ا?زایش دادید و لی بازهم سیستم ناپایدار بود و یا نرم ا?زار Memtest حا?ظه را عامل ناپایداری سیستم تشخیص داد پس شما باید یا تایمینگ حا?ظه را کند تر(Looser Timing) کنید و یا ولتاز آن را ا?زایش دهید. البته مراقب باشید چون ا?زایش ولتاژ بیش از حد باعث می شود که گارانتی حا?ظه شما باطل شود.
* تنظیم ولتاژ پل شمالی: برای FSB بالاتر حد مجاز تعیین شده نیاز داریم تا ولتاژ پل شمالی را ا?زایش دهیم. معمولا ولتاژ پل شمالی از چند مرحله تشکیل شده به طوریکه ?اصله بین این چند مرحله ?اصله بین حالت پایه سیستم و حالت اورکلاک شدید سیستم می باشد. در هنگام ا?زایش این ولتاژ دقت به خرج دهید. ?نهایی که به طور پایه برای این چیپ در نظر گر?ته می شوند در صورت است?اده از ولتاژ بیشتر کارایی ندارند پس شما نیاز دارید تا برای چیپست خود یک ?ن حر?ه خریداری کنید.
حداکثر اورکلاک بر روی یک سیستم
یکی از راه های ساده در اورکلاک کردن این است که در ابتدا حا?ظه را از جریان اورکلاک خارج کرده و با قرار دادن نسبتی مناسب برای آن(نسبتی که باعث اورکلاک زیاد آن نشود) ?قط به اورکلاک مارد برد و پردازنده بپردازیم. بعد از این که این نسبت مناسب برای حا?ظه را تعیین کردید پایداری آن را با نرم ا?زار Memtest تست کنید.
دستکاری ضریب پردازنده به ما قابلیت خوبی برای اورکلاک می دهد اما به شرطی که پردازنده از این امکان پشتیبانی کند. برای همین ما ابتدا با ضریب پایه به حد اکثر ?رکانس مجاز دست پیدا می کنیم و سپس با یک نسبت دیگری از سرعت ساعت خارجی و ضریب پردازنده که در همان ?رکانس باشد کار خود را ادامه می دهیم مثلا وقتی در سرعت 450 x 8 رسیدیم این ترکیب را به 9 x 400 تغییر می دهیم. اگر مادربرد و حا?ظه توانایی بالایی را داشته باشند بهترین کارایی از طریق ضرایب کوچکتر بدست می آید.
بهتر است قبل از انجام عمل اورکلاک امتیاز ها سیستم در نرم ا?زار های بنچمارک را یادداشت کنیم تا بعد از اورکلاک متوجه میزان ا?زایش کارایی آن بشویم.