آموزش الکترونیکی یا e-learning چیست؟

[javadshahvand]

�? آموزش الکترونیکی یا e-learning چیست
آموزش الکترونیکی یا e-learning به طور خلاصه عبارت است از است�?اده از IT �?ناوری اطلاعات) در امر آموزش. این کار عمدتاً از طریق نرم‌ا�?زارها، یا اینترنت، یا تل�?یقی از این دو صورت می‌پذیرد. آموزش می‌تواند از سطوح ابتدایی تا دروس دانشگاهی و نیز آموزش �?نون وابسته به کامپیوتر، زبان خارجی و ... را شامل گردد. از مهم ترین مزایای این شیوه می‌توان دسترسی یکسان تعداد زیادی دانش‌آموز یا دانشجو به مطالب و امکانات مجازی (آزمایشگاه، �?یلم و ...) را نام برد. همچنین اگر e-learning به درستی و با ظرا�?ت اجرا شود، امکان خلاقیت‌ها و یا�?ته‌های ذهنی را به �?راگیرنده می‌دهد.
�? آموزش الکترونیکی e-learning بودن یا نبودن
از طر�?ی باید توجه داشت که مقوله روان‌شناسی آموزش در این مبحث از اهمیت �?راوانی برخوردار است و کارشناسان همواره بر روی موضوعاتی چون ایجاد جدیت در �?راگیری،‌ بحث و تحقیق داشته و دارند و جدیدترین و م�?ید‌ترین راه‌ کارها را ارائه می‌دهند.
بسیاری براین باورند که آموزش الکترونیکی در صورت اجرای درست می‌تواند زمینه‌ساز دو طر�?ه کردن �?رآیند آموزش گردد. آموزش به شکل سنتی‌اش ظاهراً رابطه‌ای دو طر�?ه به نظر می‌رسد (رابطه بین تعلیم دهنده و تعلیم گیرنده) ولی عملا شاهد هستیم که در بسیاری از کشورها معلمان و استادان ، مطالب درسی را به صورت ثابت و یکنواخت ارائه می کنند و نهایتاٌ سئوالات و اشکالات دانش‌آموزان و دانشجویان را پاسخ می‌دهند. به عبارتی دیگر ، کم تر شاهد بازخور (feedback) در امر آموزش هستیم.
از طر�?ی دیگر، روش آموزش سنتی، دانشجوها و دانش‌آموزان با قابلیت‌های �?راگیری مت�?اوت را مجبور به یادگیری اندازه‌ای معین از یک موضوع مشخص در مقطع زمانی ثابتی می‌کند. نتیجه آن،یادگیری مت�?اوت در زمان یکسان می‌گردد. در حالی که هد�? آموزش الکترونیکی، عکس این قضیه است.
�? نمونه‌ای از آموزش الکترونیکی e-learning
ظر�? مدت ۵ سال اخیر، موسسات �?راوانی ( به خصوص در آمریکا) اقدام به برگزاری دوره‌های علمی و �?نی مبتنی بر روش e-learning کرده‌اند ولی اکثرا با نگاه تجاری و هد�? سوددهی صر�? وارد این مقوله شده و شکست خوردند. از نمونه‌های مو�?ق و پایدار می‌توان به دوره‌های تخصصی شرکت‌های کامپیوتری مایکروسا�?ت، سیسکو، سان‌میکروسیستمز، اوراکل، ماکرومدیا و ... اشاره کرد.
دانشگاه‌ها نیز عموما برنامه مدون و منظم و گسترده‌ای در این خصوص نداشته‌اند و �?عالیتهایشان اکثرا محدود بوده است. انجمن مهندسان برق و الکترونیک (IEEE) طرح نسبتا م�?یدی ارائه کرده است ولی در این میان، دانشگاه MIT با تمام قوا به میدان آمده است تا به عنوان پیش قراول، بسترساز مقوله آموزش الکترونیکی در میان دانشگاه‌های معتبر و با سابقه گردد. طرح مذکور، Open Space Course Ware ( یا به اختصار OCW) نام دارد و از سپتامبر ۲۰۰۲ رسما مورد است�?اده عموم قرار گر�?ت. �?علا برای شروع، برخی دروس تعدادی از رشته‌های دانشگاهی بر روی اینترنت ارائه می‌گردند.
رئیس دانشگاه اعتقاد دارد با گسترش و تبلیغ این پروژه در سایر موسسات و دانشگاهها بتوان شبکه جهانی علوم و �?نون تشکیل داد و بهبود رقابتی کی�?یت آموزش باعث بهبود کی�?ی اینترنت نیز بشود. وی اظهار می‌دارد در اینترنت مطالب �?راوان ولی بی‌نظم وجود دارد که وقت زیادی از دانشجویان و پژوهشگران ( برای جست و جو) می‌گیرد، لذا دسته‌بندی موضوعی مطالب و ارائه سر�?صل‌ها و مطالب م�?ید اقدامی ارزشمند خواهد بود.
برنامه زمانی این پروژه به شکل زیر است :
▪ ۲۰۰۳-۲۰۰۲ : پایه گذاری ( �?ضای نمونه‌ای و آزمایشی شامل چند درس از چند رشته مختل�? ـ کار برروی �?رم و محتوا(
▪ ۲۰۰۵-۲۰۰۳ : توسعه و گسترش ( صدها رشته با برنامه و محتوای درسی کامل و قابلیت جست ‌و‌جوی اطلاعات ـ اخذ موا�?قت(
▪ ۲۰۰۷-۲۰۰۵ : ترقی و تسهیل (اکثریت قریب به ات�?اق رشته‌ها شامل ۲۰۰۰ رشته ـ تکنولوژی پیشر�?ته‌تر و راحت‌تر ـ ارائه بهترین روشهای درسی ـ ارزیابی عوارض و چالش‌ها)
نقاط تاریخی عبارتند از :
▪ سپتامبر ۲۰۰۲ : باز شدن در به روی همه
▪ سپتامبر ۲۰۰۳ : آغاز پیشروی و توسعه
▪ سپتامبر ۲۰۰۷ : تثبیت
هنگامی که در ۴ آوریل ۲۰۰۱ رئیس این دانشگاه خبر از یک پروژه ۱۰ساله برای Online کردن تقریبا همه دروس دانشگاه داد، بر رایگان بودن آن نیز تاکید کرد وی اعتقاد دارد این پروژه، از هویت اصیل MIT نمی‌کاهد بلکه ارزش مدرک و عنوان MIT را بالاتر خواهد برد وجذب دانشجو را بهبود خواهد بخشید.
�? اهدا�? عمده پروژه
اهدا�? عمده این طرح عبارتند از :
▪ برقراری دسترسی یکسان، رایگان، و جستجو پذیر، به دوره‌های درسی دانشگاه MIT برای دانشجویان و دانش پژوهان از هر نقطه.
▪ ایجاد یک مدل استاندارد و کارا و بهینه در زمینه ارائه مطالب درسی.
لازم به ذکر است که همواره ( و به خصوص تا سال ۲۰۰۷) ارزیابی و بازخورها توسط مردم و متخصصان ، کمک بهبود و اصلاح طرح خواهد کرد.
�? �?واید پروژه
�?واید پروژه عبارتند از :
▪ همگانی‌تر کردن دوره‌های درسی دانشگاه و گسترش است�?اده از آن ( کاهش محدودیت‌ها)
▪ توسعه و ا�?زایش ابتکارات و خلاقیت‌ها در امر آموزش و نیز یادگیری ( به دلیل �?راوانی منابع در دسترس و ایجاد رقابت بین موسسات آموزشی و نیز دانشجویان
▪ بهره‌گیری از �?واید تجاری ( از قبیل ا�?زایش تقاضا برای کسب مهارت‌ها و علوم و �?نون جدید، کاهش س�?رها و منا�?ع ایمنی و مالی ناشی از آن و ...)
در برنامه OCW دانشگاه MIT تقویم ترمیک برای دروس ( شامل جلسات مطالب درسی، کوییزها و امتحانات، مرور دروس، پیش‌نیازها، ...) به همراه جزوات Online و کتب مرجع، و به طور خلاصه سیلابس درسی ارائه شده است. دروس �?علی عمدتا از رشته‌های مهندسی می‌باشند ( چند درس از هر رشته). در دوره آزمایشی �?علی، بهینه‌سازی نرم‌ا�?زارها و نیز برنامه‌نوسی‌های جدید نیز درحال انجام می‌باشند.
به گ�?ته مسئولان MIT این طرح در۲ سال اول ( برای ارائه ۵۰۰ عنوان درسی تا سپتامبر ۲۰۰۳) ۱۱ میلیون دلار هزینه خواهد داشت. هزینه کلی طرح رسما اعلام نشده، ولی نیویورک تایمز در گزارشی آن را بالغ بر ۱۰۰ میلیون دلار برآورد کرده است. لازم به ذکر است که این طرح با پشتیبانی مالی یونسکو انجام می‌پذیرد.
ارزیابی‌های کارشناسان نیز نسبت به این طرح، اکثرا مثبت بوده است. به اعتقاد اکثر آنان، رایگان بودن OCW و نیز پشتوانه علمی و سابقه دانشگاه MIT ، طرح را از همه طرح‌های مشابه متمایز کرده است.
آنان اعتقاد دارند با این روش، ایده‌ها و خلاقیت‌ها مستقیما آزمایش و تجربه شده و وارد چرخه‌های بعدی آموزش خواهند شد. همچنین این پروژه به توسعه آموزش عالی و ضریب ن�?وذ تحصیلات تکمیلی در کشورهای کمترتوسعه‌یا�?ته و محروم کمک خواهد کرد.
�? راه‌های بهبود آموزش الکترونیکی e-learning
راه‌های بهبود این طرح می‌تواند چنین باشد :
▪ سازماندهی، یکپارچه سازی، و هد�?مند کردن مطالب ارائه شده ( با هد�? یکنواخت کردن جو آموزشی بین قشر وسیع و گوناگون دانشجویان)
▪ بهره‌گیری از تکنولوژی برای ایجاد روش‌های جدید آموزش
▪ بهره‌‌گیری ازروان‌شناسی آموزش
�? دورنمای آینده آموزش الکترونیکی e-learning
در این طرح، رشته‌های مهندسی، هنر،‌علوم اجتماعی، علوم پایه و ... ارائه خواهند شد. دسترسی همگانی و رایگان به منابع آموزشی باعث شتاب بخشیدن به توسعه اقتصادی جهان می‌گردد. به خصوص این که در کشورهای کمتر توسعه یا�?ته، اختلا�? با سطح استاندارد جهانی دانش و تجارت زیاد است و در واقع این کشورها نقاط گلوگاهی محسوب می‌شوند. لذا در این کشورها نرخ رشد سریعتر خواهد بود. از طر�?ی، انتشار رایگان دانش و اطلاعات بین کشورها، حتی ممکن است به کاهش کشمکش‌های سیاسی بین آنها نیز کمک کند.

http://www.yazdit.bigestblog.com/More-۷۰۲.ASPX