آشنایی با مادربورد

[mohsen_sadeghi]

سلام من در این تاپیک مقاله ای درباره ی مادر بورد میزارم که اگر به نظر شما م�?ید بود مقاله های دیگری هم میزارم. ;)

[mohsen_sadeghi]

انتخاب مادربرد ، یکی از تصمیمات مهم در زمان تهیه و یا ارتقاء یک کامپیوتر است .انتخاب �?وق ، علاوه بر تاثیر مستقیم بر عملکرد �?علی سیستم ، بیانگر انعطا�? سیستم در زمان ارتقاء نیز می باشد . قابلیت های �?علی یک کامپیوتر و پتانسیل های ارتقاء آن در آینده ، جملگی به نوع مادربرد انتخابی بستگی خواهد داشت . امروزه بر روی مادربردها ، پورت های پیشر�?ته ای نظیر( Fireware(IEEE 1394و یا USB 2.0 و حتی کارت های ( تراشه ) صدای شش کاناله و کنترل های RAID وجود داشته که می توان از آنان در زمان ارتقاء سیستم و بدون نیاز به نصب امکانات جانبی دیگر ، است�?اده بعمل آورد.
درزمان انتخاب یک مادربرد همواره سوالات متعددی در ذهن تهیه کننده ( خریدار ) مطرح می گردد: مادربردها چگونه با یکدیگر مقایسه می گردند؟ پارامترها ی سنجش و وزن هر کدام چیست؟ ( پردازنده ها ، نوع تراشه ها ، نحوه ارتباط با دستگاههای ذخیره سازی ). معیار انتخاب یک مادربرد چیست ؟ Chip set های یک مادربرد بیانگر چه واقعیت هائی می باشند ؟ امکانات یک مادربرد چه تاثیراتی را در حیات �?علی و آتی سیستم بدنبال خواهد داشت؟میزان کارایی و کی�?یت یک سیستم تا چه میزان وابسته به پتانسیل های مادربرد می باشد ؟ موارد �?وق ، نمونه سوالاتی است که در زمان انتخاب یک مادربرد در ذهن تهیه کنندگان مطرح می گردد. در این مقاله قصد داریم به برخی از پرسش های متداول در زمینه انتخاب یک مادربرد پاسخ داده و از این رهگذر با ضوابط و معیارهای انتخاب صحیح یک مادربرد بیشتر آشنا شویم .


مادربرد ، پردازنده و حا�?ظه سه عنصرحیاتی در کامپیوتر بوده که در زمان انتخاب مادربرد، سرنوشت پردازنده و حا�?ظه نیز بنوعی رقم خواهد خورد.انتخاب مناسب یک مادربرد از جمله تصمیمات مهمی است که دامنه آن گریبانگیر تجهیزات سخت ا�?زاری دیگر نیز خواهد شد. انتخاب یک مادربرد قدیمی و از رده خارج ( ولو اینکه در حال حاضر پاسخگوی نیازها و خواسته ها باشد ) می تواند زمینه بروز مسائل متعددی در ارتباط با ارتقاء و ا�?زایش توان عملیاتی کامپیوتر در آینده را بدنبال داشته باشد . �?راموش نکنیم ما کامپیوتر را نه بخاطر خود بلکه بخاطر اجرای برنامه ها ( در حال حاضر و آینده ) تهیه می نمائیم .
ویژگی ها ی مهم مادربورد
از مهمترین ویژگی های مرتبط با مادربرد، می توان به موارد زیر اشاره نمود :

Chip Set مادربرد ، عملیاتی حیاتی و مهم نظیر روتینگ داده از هارد دیسک به حا�?ظه و پردازنده را انجام و این اطمینان را بوجود می آورد که تمامی دستگاههای جانبی و کارت های الحاقی ، قادر به گ�?تگو ( ارتباط ) با پردازنده می باشند . تولید کنندگان مادربردها ، با ا�?زدون چیپ ست های مت�?اوت بر روی مادر برد تولیدی خود نظیر کنترلر RAID و پورت های Fireware ، قابلیت ها ی مادربرد تولیدی خود نسبت به سایر محصولات مشابه را نشان می دهند .
چیپ ست های موجود بر روی یک مادربرد ، باعث اعمال محدودیت در رابطه با انتخاب نوع پردازنده ، حا�?ظه و سایر تجهیزات جانبی دیگر نظیر کارت گرا�?یک ، کارت صدا و پورت های USB 2.0 می گردد. ( برخی از امکانات �?وق نظیر کارت صدا ، می تواند بعنوان پتانسیل های ذاتی همراه مادربرد ارائه گردد). اغلب مادر بردهائی که از یک نوع مشابه Chip set است�?اده می نمایند ، ویژگی های متعار�?ی را به اشتراک گذاشته ( به ارث رسیده از Chip set) و کارآئی آنان در اکثرموارد مشابه می باشد. آگاهی از نوع پردازنده ، حا�?ظه ، سرعت کنترل کننده IDE ، کارت گرا�?یک و صدا ، می تواند کمک مناسبی در خصوص انتخاب مادربرد را ارائه نماید (خصوصا" در مواردیکه از Chip set مشابه است�?اده می گردد ).

پردازنده :تولید کنندگان مادربرد در برخی حالات ، �?هرست مادربردهای تولیدی خود را بر اساس نوع سوکتی که مادربرد حمایت می نماید ، ارائه می نمایند. مثلا" سوکت 478 برای P4 و سوکت A برای Athlon . در اکثر کاربردهای تجاری ، کاربران ت�?اوت مشهودی را در ارتباط با سرعت بین دو پردازنده Athlon و P4 مشاهده نمی نمایند در حالیکه ممکن است ت�?اوت قیمت آنان مشهود باشد.بهرحال نوع و سرعت پردازنده ای که می تواند همراه یک مادر برد است�?اده شود ، یکی از نکات مهم در رابطه با انتخاب مادربرد است .

حا�?ظه : امروزه اکثر مادربردها از حا�?ظه های SDRam DDR )Double Date Rate) است�?اده می نمایند . البته هنوز مادر بردهائی نیز وجود دارد که از RDRAM یا Rambus است�?اده می نمایند. ( تعداد این نوع از مادربردها اندک است ).حا�?ظه های DDR دارای سرعت های مختل�?ی بوده و پیشنهاد می شود که سریعترین نوعی را که مادربرد حمایت می نماید ، انتخاب گردد . تولید کنندگان مادربرد ،حا�?ظه های DDR را بر اساس سرعت Clock و یا پهنای باند تقسیم می نمایند . سرعت این نوع از حا�?ظه ها ( DDR ) به ترتیب از کندترین به سریعترین نوع ، بصورت زیر می باشد :

DDR200 ( aka PC1600) , DDR266 ( PC2100) , DDR333(PC2700) , DDR400(PC3200)

بردهایی که از RDRAM است�?اده می نمایند دارای Chip set اینتل 850 یا 850E می باشند. این نوع از حا�?ظه ها ( RDRAM ) می بایست بمنظور ا�?زایش کارآئی ، بصورت زوج بر روی مادربرد است�?اده شده و اسلات های خالی توسط CRIMM تکمیل ( پر) گردند.حا�?ظه ها ی RDRAM، قادر به تامین پهنای باند بالای مورد نیاز برنامه هائی با حجم عملیات سنگین در ارتباط با حا�?ظه، می باشند.( برنامه های ویرایش �?یلم های ویدیوئی و یا بازیهای سه بعدی گرا�?یکی) . قیمت حا�?ظه های RDRAM نسبت به حا�?ظه های DDR دو برابر است .حا�?ظه های RDRAM در حال حاضر با دو سرعت مت�?اوت ارائه می گردند : PC800 و PC1066 . در صورت انتخاب پردازنده ای از نوع P4 که بر روی BUS با سرعت 533 مگاهرتز اجراء می گردد، سرعت بیشتر پردازنده معیار اصلی انتخاب قرار گیرد . در زمان انتخاب حا�?ظه ، می بایست تعداد سوکت های DIMM و RIMM موجود بر روی مادربرد بهمراه حداکثر حا�?ظه قابل نصب بر روی آن دقیقا" بررسی گردد.
صدا و گرا�?یک :اکثر مادربردهای موجود دارای کارت صدا بوده و بندرت می توان مادربردی را یا�?ت که �?اقد این قابلیت باشد. آخرین مدل مادر بردها دارای چیپ ست دیجیتالی صدای 6 کاناله بوده که برای بازی ها و �?ایل های MP3 مناسب تر می باشد. در صورتیکه قصد نصب یک کارت صدا بر روی مادر برد بمنظور ا�?زایش کی�?یت صدا وجود داشته باشد ، می توان با است�?اده از Jumper و یا BIOS سیستم ، کارت صدای موجود بر روی مادربرد ( OnBoard ) را غیر �?عال و از کارت صدای مورد نظر خود است�?اده نمود .در صورتیکه بخواهیم از بازی های کامپیوتری است�?اده نمائیم که دارای گرا�?یک سه بعدی می باشند ، می بایست کارت گرا�?یک موجود بر روی مادربرد را غیر�?عال و یک کارت گرا�?یک متناسب با نوع نیاز را بر روی مادر برد نصب نمود.در این رابطه لازم است به این نکته دقت شود که مادربرد انتخابی دارای اسلات AGP باشد .امروزه اکثر کارت های گرا�?یکی موجود از اسلات AGP بمنظور ارتباط با کامپیوتر است�?اده می نمایند.

نحوه ارتباط با دستگاههای ذخیره سازی : اکثر مادربردها، با است�?اده از یک کنترلر IDE از درایوهای ATA/100 یا ATA/133 پشتیبانی می نمایند. بر اساس مطالعات انجام شده، ت�?اوت بین دو استاندارد �?وق ، بسیار ناچیز بوده و این امر نمی تواند تاثیر چندانی در رابطه با انتخاب یک مادربرد را داشته باشد.انتخاب مادربردهایی که توانایی پشتیبانی از RAID را دارند بسیار حائز اهمیت است . با است�?اده از کنترلر �?وق ، می توان بر روی یک کامپیوتر از دو هارددیسک بطور همزمان است�?اده نمود. بدین ترتیب ، اطلاعات بر روی دو هارددیسک ذخیره و در صورت خرابی یک هارد دیسک ،می توان از هارددیسک دیگر است�?اده نمود. (تهیه یک کنترلر RAID بتنهائی مقرون بصر�?ه نبوده و لازم است درزمان انتخاب ، مادربردی برگزیده شود که از RAID حمایت می نماید).

ارتباطات ( اتصالات ) : اکثر مادربردها دارای پورت هایی نظیر : اترنت،‌USB2.0 و FireWire می باشند .برخی از مادربردهای جدید ، دارای امکاناتی بمنظور خواندن Flash Memory می باشند. اخیرا"‌ مادر بردهایی به نام Legacy free مطرح شده اند که نیازی به پورت های جداگانه نداشته و تمامی پورت ها بطور مختصر در یک پورت تعبیه شده اند.
تشریح مشخصات
در اکثر موارد تهیه یک مادربردجدیدهمراه با خرید پردازنده و حا�?ظه اصلی نیز می باشد. بدین دلیل لازم است بررسی لازم در خصوص تاثیر این قطعات بر کارآئی مادربرد نیز مورد بررسی و توجه قرار گیرد .�?راموش نکنیم که همواره پردازنده های جدید و با سرعت بالا دارای قیمت بمراتب بالاتری نسبت به نمونه های قبل از خود بوده و در صورتیکه ضرورتی به است�?اده از پردازنده های جدید ، سریع و در عین حال گران وجود ندارد ، می توان با توجه به نوع نیاز خود از پردازنده های دیگر( با سرعت کمتر نسبت به آخرین مدل های موجود ) که با مادربرد انتخابی نیز مطابقت می نمایند، است�?اده نمود.
یکی از اجزاء مهم هر مادربرد ، Chip set می باشد که اطلاعات متنوعی را در ارتباط با توانائی مادربرد مشخص می نماید . نوع پردازنده و حا�?ظه ای که مادربرد می تواند حمایت نماید ، برخاسته از نوع Chip set یک مادربرد است . در برخی حالات نوع Chip set موجود بر روی یک مادربرد ، بیانگر نوع پورت های صدا، ویدئو و کارت شبکه نیز می باشد ( عناصر �?وق بصورت onboard بر روی مادربرد تعبیه می شوند ) . در زمان انتخاب یک مادربرد لازم است به این نکته دقت شود که ت�?اوت بسیار بالائی بین مادربردها از لحاظ قیمت وجود نداشته و می توان با در نظر گر�?تن تمامی جوانب مادربردی را انتخاب نمود که دارای امکانات جانبی نظیر کارت شبکه و کنترلر RAID باشد. ( ت�?اوت قیمت بین این نوع از مادربردها با مادربردهائی که �?اقد امکانات �?وق ، می باشند زیاد نمی باشد) .
پارامترهای زیر را می توان در زمان انتخاب یک مادربرد در نظر گر�?ت :

حمایت از پردازنده :
حداقل : قادر به حمایت از پردازنده های رایج نمی باشد .
پیشنهادی : قادر به حمایت از پردازنده های AMD و یا اینتل باشد .
حداکثر : قادر به حمایت از پردازنده های AMD و یا اینتل باشد.
توانائی مادربرد انتخابی در رابطه با حمایت از پردازنده های موجود ، یکی از تصمیمات مهم در زمینه انتخاب یک مادربرد است ( حمایت ازپردازنده های خانواده AMD و یا اینتل ) .

نوع حا�?ظه :
حداقل : DDR 200/266
پیشنهادی : DDR266/333 یا PC800/1066 Rambus
حداکثر : DDR333/400 یاPC1066Rambus
نوع و سرعت حا�?ظه ای که بهمراه یک مادربرد نصب می گردد ، تاثیر مستقیمی بر کارآئی و در عین حال قیمت یک کامپیوتر دارد. حا�?ظه های Rambus ، قابل است�?اده بر روی تعداد اندکی از مادربردها بوده و قیمت آنان بمراتب بیشتر از حا�?ظه های SDRAM می باشد .

اتصالات جانبی :
حداقل : USB 1.1
پیشنهادی : USB 2.0 در صورت امکان FireWire
حداکثر : USB 2.0 و FireWire
در صورتیکه تصمیم به تهیه تجهیزات جانبی نظیر چاپگر، دوربین های دیجیتال و درایوهای خارجی CD-RW وجود داشته باشد ( درآینده ) ، پیشنهاد می گردد مادربردی تهیه گردد که دارای پورت های USB2.0 و Firewire باشد .

عناصر مجتمع و پیوسته :
حداقل : کارت صدا
پیشنهادی : کارت صدای دیجیتالی، کارت شبکه و در صورت امکان پشتیبانی ازویدئو
حداکثر : کارت صدای دیجیتالی و کارت شبکه
اکثر مادربردها دارای امکانات از قبل تعبیه شده ای در رابطه با کارت صدا می باشند ( Onboard ) . در مادربردهای پیشر�?ته تر امکانات لازم در خصوص کارت های صدای 6 کاناله دیجیتال و کارت شبکه نیز پیش بینی شده است .برخی از مادربردها دارای تراشه های لازم بمنظور حمایت از گرا�?یک بوده که که باعث کاهش هزینه ها خصوصا" در رابطه با کاربرانی می گردد که نوع است�?اده آنان از کامپیوتر ، ضرورت وجود کارت های گرا�?یک قدرتمند را کم رنگ می نماید .

نحوه ارتباط با دستگاههای ذخیره سازی :
حداقل : ATA /100
پیشنهادی : ATA/133 در صورت امکان RAID
حداکثر : ATA/133. RAID در صورت امکان Serial ATA
سرعت اینتر�?یس هارد دیسک و سایر دستگاههای IDE است�?اده شده را مشخص می نماید.استاندارد جدید Serial ATA در مادربردهای جدید است�?اده می شود(ا�?زایش سرعت اینتر�?یس ).برخی از مادربردها امکان است�?اده از RAID را �?راهم می نمایند. در چنین مواردی می توان از دو هارددیسک در یک سیستم است�?اده بعمل آورد. بدین ترتیب کارآئی سیستم ا�?زایش و در مواردیکه یکی از هارددیسک ها با مشکل مواجه شود ، امکان است�?اده از هارد دیسک دوم وجود خواهد داشت .
نکاتی دررابطه با تهیه مادربرد

بررسی Chip sets . تولید کنندگان متعددی اقدام به تولید Chip set می نمایند .شرکت هائی مانند Intel، Via،‌SIS، و NVida اکثر چیپ های موجود در بازار را تولید نموده و می توان تمامی آنان را به دو گروه عمده تقسیم نمود: چیپ هائی که از پردازنده های اینتل حمایت می نمایند و چیپ هائی که از پردازنده های AMD پشتیبانی می نمایند.Chip sets ، مشخص کننده نوع حا�?ظه ،‌ سرعت پردازنده و نوع تجهیزات جانبی نظیر صدا و ویدئو می باشد که مادربرد قادر به حمایت از آنان می باشد.

عدم تهیه سریعترین پردازنده :تهیه سریعترین پردازنده موجود، مستلزم پرداخت هزینه بالائی خواهد بود . سرعت آخرین پردازنده با یک و یا دو مدل پائین تر، ت�?اوت محسوسی نخواهد داشت .

تهیه سریعترین حا�?ظه ای که ماربرد قادر به حمایت از آن می باشد . ت�?اوت مشهودی در ارتباط با کارآئی سیستم و در مواردیکه از حا�?ظه های با سرعت پائین تر است�?اده می شود ، وجود نخواهد داشت ولی در صورتیکه تصمیم به ا�?زایش حا�?ظه در آینده گر�?ته شود ، پیدا نمودن حا�?ظه ای با همان ظر�?یت بسیار راحت تر خواهد بود( با توجه به این واقعیت که ممکن است در زمان ا�?زایش حا�?ظه ، پیدا نمودن حا�?ظه های قدیمی مشکلات خاص خود را دارا باشد ).

توجه به بروز برخی از مشکلات مرتبط با کارت های گرا�?یک همراه مادربرد . چیپ ست هائی که امکانات گرا�?یک را بهمراه مادربرد ارائه می نمایند ( Onboard ) ، بخشی از حا�?ظه سیستم را جهت ذخیره اطلاعات گرا�?یکی ، است�?اده نموده که همین موضوع می تواند کاهش کارآئی سیستم را بدنبال داشته باشد. پیشنهاد می گردد در صورت تهیه مادربردی با قابلیت �?وق ، چیپ گرا�?یکی آنرا غیر �?عال و از یک کارت گرا�?یکی ارزان قیمت است�?اده گردد. درصورتیکه در آینده قصد است�?اده از گرا�?یک بالا وجود داشته باشد ، می توان مادربردی را انتخاب که دارای ایننتر�?یس AGP باشد.

تهیه مادربردی با مشخصات بیش از نیاز �?علی . در زمان انتخاب یک مادربرد سعی گردد ، مادربردی انتخاب گردد که امکان حمایت از RAID ،‌ کارت شبکه ،پورت USB2 و FireWire را دارا باشد. است�?اده از چنین مادربردهائی از لحاظ اقتصادی نیز مقرون بصر�?ه بوده و در صورت نیاز به است�?اده از قابلیت های �?وق ، می توان از پتانسیل های مادربرداست�?اده نمود.

www.daneshnameh.roshd.ir